Türk futbolunda hakem atamalarıyla ilgili soruşturma dosyasına yansıyan mesajlar, uzun süredir devam eden güven tartışmasını yeni bir boyuta taşıdı. Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu ile Süper Lig hakemi Yasin Kol arasında geçtiği belirtilen yazışmalarda, bir maçın hakem ekibiyle VAR ve AVAR görevlileri üzerine değerlendirmeler yapıldığı görülüyor.

Dosyada yer alan kayıtlara göre Gündoğdu, Özgür Yankaya’nın yanındaki AVAR hakemini kimin olmasını istediğini soruyor. Kol’un ise Atilla’nın görevlendirilmesini önerdiği aktarılıyor. Bu konuşmaların soruşturma evrakına girmiş olması, konuyu sıradan bir kulis iddiası olmaktan çıkarıyor.

Mesajlar Atama Sistemine Dair Hangi Soruları Doğuruyor?

Hakem, VAR ve AVAR görevlendirmelerinin performans puanları, gözlemci raporları ve önceden belirlenen ölçütlere göre yapılması beklenir. Atama sürecinin temel amacı, kişisel tercihlerin dışında, denetlenebilir ve tarafsız bir düzen kurmaktır.

Ancak yayımlanan bilgilere göre Yasin Kol, içinde kendi adının da bulunduğu bir listeyi MHK başkanına iletiyor ve değerlendirmeyi yönetime bırakıyor. Yazışmalarda Ali Şansalan, Mehmet Salih Mazlum ve Sarper Barış Saka gibi isimlerin de geçtiği belirtiliyor. Soruşturma makamları bu temasları, atama sürecine usulsüz müdahale şüphesi açısından inceliyor.

Burada hukuki durum ile kamuoyu tepkisini birbirinden ayırmak gerekiyor. Yasin Kol’un suçlamaları reddettiği ve soruşturmanın henüz tamamlanmadığı aktarılıyor. Kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı için sorumluluk konusunda son sözü yargı söyleyecek; fakat mesajların oluşturduğu görüntü, futbol kamuoyundaki güveni ciddi biçimde zedeliyor.

Taraftarın Tepkisi Neden Büyüyor?

Hakem kararları yıllardır kulüplerin, yöneticilerin ve taraftarların en sık tartıştığı başlıkların başında geliyor. Her hafta bir takım mağduriyet yaşadığını savunurken, diğer taraf bu açıklamaları bahane olarak nitelendiriyor. Atama görüşmelerine ilişkin iddialar ise birçok taraftarda, geçmişte dile getirilen kuşkuların artık somut belgelerle desteklendiği düşüncesini oluşturdu.

• Hakem ekiplerinin hangi ölçütlerle belirlendiği yeniden sorgulanıyor.
• Aktif bir hakemin kendi görev yapacağı karşılaşmayla ilgili öneride bulunup bulunamayacağı tartışılıyor.
• MHK ile federasyon arasındaki bağımsızlık ilişkisinin güçlendirilmesi isteniyor.
• VAR sisteminin güvenilirliğine yönelik eleştiriler daha görünür hale geliyor.

Tepkiler yalnızca tribünlerle sınırlı kalmadı. Daha önce yönetime destek veren bazı futbol yorumcuları da yaşananlardan duydukları rahatsızlığı açıkça dile getirdi. Ahmet Çakar’ın, mevcut yönetimin göreve gelişindeki rolü nedeniyle pişmanlık duyduğunu ifade ettiği ve Galatasaray-Kasımpaşa karşılaşmasının son dakikasındaki penaltıyı tartışmanın örneklerinden biri olarak gösterdiği aktarıldı.

Kulüpler ve Federasyon İçin Zor Sınav

Beşiktaş Başkanı Dursun Özbek, Türkiye Futbol Federasyonunun konuya ilişkin gecikmeden açıklama yapması gerektiğini savundu. Kulüpler Birliği Vakfı da toplanarak özellikle bahis iddiaları nedeniyle Profesyonel Futbol Disiplin Kuruluna sevk edilen yöneticilerin durumunu değerlendirdi.

Alt liglerdeki bazı kulüp başkanları ve yöneticilerinin olağanüstü seçim çağrılarına destek verdiği öne sürülüyor. Kulüplerin baskısı arttıkça federasyon yönetiminin krizi yalnızca açıklamalarla geçiştirmesi zorlaşıyor.

Federasyon, yeni MHK yapılanması için çalışmaların sürdüğünü ve geçici bir kurul oluşturulduğunu duyurdu. Riva’da yapılması planlanan olağanüstü toplantının ertelenmesi ise eleştirileri artırdı. Başkan İbrahim Hacıosmanoğlu, Türk futbolunun onlarca yıllık sorunlarının kendi yönetimine yüklenemeyeceğini belirterek istifa etmeyeceğini açıkladı.

Güveni Yeniden Kurmak İçin Atılması Gereken Adımlar

Krizin aşılması, yalnızca isim değişikliğiyle mümkün görünmüyor. Hakem camiasında görevini kurallara uygun biçimde yapan yüzlerce kişinin, birkaç kişi hakkındaki iddialar nedeniyle zan altında kalmaması gerekiyor.

• Hakem ve VAR atama ölçütleri açıkça ilan edilmeli.
• Atama kararları bağımsız bir denetim mekanizması tarafından incelenmeli.
• VAR konuşmaları, soruşturma ve yayın ilkeleri gözetilerek belirli bir süre sonra kamuoyuna sunulmalı.
• MHK’nin federasyon yönetiminden daha bağımsız çalışmasını sağlayacak yeni bir yapı kurulmalı.
• İddialar hızlı değil, şeffaf ve hukuka uygun biçimde araştırılmalı.

Yazışmaların hukuki sonucu henüz kesinleşmiş değil. Buna rağmen ortaya çıkan tablo, Türk futbolunda atama sisteminin yeniden ele alınmasını zorunlu kılıyor. Şeffaflık sağlanmadığı sürece kişiler değişse bile aynı güvensizlik farklı isimlerle yeniden gündeme gelebilir.